📖 تأملی قرآنی پیرامون «سکینه»؛ آرامشی در میدان نبرد
امروز، حضرت آقا از «سکینه» گفتند…
از واژهای که نه فقط آرامش، بلکه نماد امداد الهی در لحظههای مواجههی حق و باطل است.
در سورهی مبارکه فتح، که به قرائت آن سفارش شد، واژهی «سکینه» سهبار آمده است.
در مجموع، این واژه در شش آیه از قرآن کریم بهکار رفته و جالب آنکه، برخلاف تعبیراتی چون «لیطمئن قلبی» یا «الا بذکر الله تطمئن القلوب»، همهی آیات سکینه، ناظر بر میدانهای نبرد هستند:
📍نبرد طالوت و جالوت
📍 صلح حدیبیه، که مقدمهای برای فتح مکه بود
📍 غزوه حنین
📍 هجرت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله و سلم و داستان غار
🕊️ بهعبارت دیگر، سکینه یعنی آرامشی از جنس حضور الهی در لحظهی هجوم طوفانها.
یعنی امداد غیبی برای مؤمنان، در مصاف با جاهلیت.
در آیهای، وجود «تابوت عهد» مایهی سکینه بود:
وَقَالَ لَهُمْ نَبِیُّهُمْ إِنَّ آیَهَ مُلْکِهِ أَن یَأْتِیَکُمُ التَّابُوتُ فِیهِ سَکِینَهٌ مِّن رَّبِّکُمْ…
و از روایت اهلبیت علیهمالسلام میدانیم که ذوالفقار امیرالمؤمنین (ع) در دستان حضرت ولیعصر (عج)، همان نقش تابوت عهد موسی را دارد؛ مایهی آرامش دلهای مؤمنان در عصر رویارویی تمدنی.
اما باید دقت کرد: سکینه، امدادی انتخابشده است؛ شامل همه نمیشود.
در جایی با نزول ملائکه همراه است:
هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَهَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ… وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ
و در جایی دیگر، مستقیماً بر پیامبر نازل میشود:
لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا، فَأَنزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلَیْهِ…
🔎 این سکینه ویژگیهایی خاص دارد:
۱. فقط حالتی قلبی نیست؛ یک وقار جاریست.
در بیشتر آیات، آرامش به قلب داده نمیشود، بلکه به «شخص» مؤمن عطا میگردد؛ آرامشی که در رفتار، زبان بدن، و هیبت او قابل مشاهده است.
۲. سکینه فقط به ایمان قلبی تعلق ندارد به ایمانی میرسد که با عمل همراه شده است.
در تفسیر اهلبیت آمده: ایمان، اگر بدون عمل باشد، سکینه نمیآورد.
۳. سکینه نقطهی مقابل «حمیت جاهلی» است؛
در آیاتی، نزول سکینه دقیقا هنگام بروز تعصبهای جاهلی اتفاق میافتد:
إِذْ جَعَلَ الَّذِینَ کَفَرُوا فِی قُلُوبِهِمُ الْحَمِیَّهَ… فَأَنزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ…
یعنی سکینه محصول نور و معرفت است؛ و جهل، آن را فاسد میکند.
۴. سکینه، نهتنها ثمرهی ایمان است، بلکه خودش موجب تقویت ایمان میشود:
لِیَزْدَادُوا إِیمَانًا مَعَ إِیمَانِهِم…
🔁 این چرخه زیباست: ایمان، سکینه میآورد و سکینه، ایمان را زیادتر میکند.
چقدر دلنشین است که انسان در لحظهی مصاف، هم آرامتر شود، هم مؤمنتر…
و این نکتهی پایانیست:
در این روزگار، جنگ فقط در میدان نیست.
هر مواجههی حق و باطل، صحنهای از نبرد است.
و ما، همه درگیر این نبرد تمدنیایم؛ نبردی برای ولایت، برای عدالت، برای حقیقت.
🔍 پس بیایید از خود بپرسیم:
آیا امروز، آرامشمان بیشتر از یک ماه پیش است؟
آیا ایمانمان عملخیزتر شده؟
آیا ما در سمتِ درستِ تاریخ ایستادهایم؟
اگر پاسخ این پرسشها را یافتیم، شاید سکینهمان هم بیاید…
و اگر آمد، نشانمان خواهد داد که سرباز امام زمان (عج) بودن فقط شعار نیست؛ روایت زیستهی یک انسان مؤمن است.
✍🏻بانو طریقت استاد جامعه الزهراء سلام الله علیها